Rock of Cashel

Rock of Cashel

Jedną z najbardziej widowiskowych i spektakularnych atrakcji turystycznych w Irlandii oraz jedną z najczęściej odwiedzanych jest Rock of Cashel, Skała Świętego Patryka.

Czym jest słynne Rock of Cashel?

Mylnie bywa nazywana “Zamkiem na skale” a tymczasem nie jest to zamek (castle) tylko „cashel” – słowo to jest zanglizowaną wersją irlandzkiego słowa “caiseal”, oznaczającego twierdzę. Pierwotnie był to kamienny fort na wzgórzu, które było siedzibą królów Munster. Stąd Rock of Cashel to dosłownie “Twierdza na Skale”, znana również jako Cashel of the Kings (Twierdza Królów), a także jako St. Patrick’s Rock (Skała Świętego Patryka).

Wedle legendy skała została utworzona przez Szatana, który przelatywał nad tym miejscem z wielkim głazem w zębach. Gdy zobaczył Świętego Patryka szykującego się do postawienia nowego kościoła w tym miejscu, wstrząśnięty upuścił ów kamień, tworząc Rock of Cashel. Wyrzeźbiony wizerunek lecącego szatana mieści się na jednej z tablic, która została wykonana w XI w. w jednym z pomieszczeń w zamku.

Słynna Rock of Cashel znajduje się w południowej Irlandii w hrabstwie Tipperary. Obecnie jest to zespół średniowiecznych budowli sakralno-obronnych, położonych na stromym wapiennym wzgórzu, wokół którego powstało miasteczko o nazwie Cashel.

Historia Rock of Cashel sięga czasów starożytnych. Przypuszcza się, że miejsce to było w przeszłości ośrodkiem druidycznym. Od IV w. królowie Munsteru wykorzystywali je do celów ceremonialnych. Według legendy Święty Patryk ochrzcił tu króla Aengusa.

Inna legenda mówi, że to tu Święty Patryk zerwał koniczynę, by na jej przykładzie tłumaczyć miejscowym ideę Trójcy Świętej – trzech bytów (trzy listki), stanowiących w rzeczywistości jedno. Od tego zdarzenia przyjęto koniczynę za nieoficjalny symbol Irlandii. Po chrzcie Świętego Patryka w V w. Rock of Cashel stało się ważnym centrum chrześcijańskim. W XII w. większą część Skały przekazano kościołowi. W 1647 nastąpił najazd wojsk angielskich, które zniszczyły wiele budynków (część została odrestaurowana na przełomie XIX i XX w.)

Co i kiedy można zobaczyć w Rock of Cashel?

Jest to miejsce idealne na jednodniową wycieczkę. Otwarte przez cały rok. Średni czas zwiedzania: 1-1,5 godziny. Zakończono tutaj wszelkie remonty, nie ma już rusztowań i można zwiedzić otoczenie, jak i wnętrza. Na miejscu jest duży parking (płatny), a koszt biletu na zwiedzenie całej twierdzy wynosi 8 euro (dla osób dorosłych). W skład kompleksu Rock of Cashel wchodzą: Hall of the Vicars (Sala Kantorów), Katedra, Wieża środkowa, Okrągła Wieża, cmentarz oraz Cormac’s Chapel (Kaplica Cormaca) wraz z Dormitorium. Cały teren na szczycie skały jest otoczony murami.

Odwiedzający wchodzą do kompleksu Rock of Cashel przez Hall of the Vicars (Salę Kantorów). Sala ta w XV wieku służyła jako pomieszczenie mieszkalne dla osób zwanych kantorami (osoby duchowne, odpowiedzialne za śpiew podczas mszy). Sala została odrestaurowana w związku z Europejskim Rokiem Architektury (1975) i zawiera małe muzeum artefaktów wykopanych na Rock of Cashel. Głównym eksponatem umieszczonym w Sali Kantorów jest Krzyż. Jest to oryginalny krzyż Świętego Patryka, którego cokołem jest, według tradycji, kamień koronacyjny królów Munsteru. Z jednej strony krzyża znajduje się rzeźba Jezusa, a z drugiej św. Patryka. Lewe ramię wsparte jest na podpórce (druga się nie zachowała), która prawdopodobnie symbolizuje łotra ukrzyżowanego wraz z Chrystusem. Krzyż pozbawiony jest charakterystycznej dla krzyży irlandzkich “auroeroli”.

Po wyjściu z Sali Kantorów możemy podziwiać ruiny monumentalnej katedry na wzgórzu, której budowę rozpoczęto mniej więcej w latach 30. XIII w. Początkowo miała być w stylu anglo-normańskim, z gotyckimi łukami i oknami. Ostatecznie wybudowano ją bez żadnej pomocy i wzorców z zagranicy.

Sprzed katedry rozciąga się niesamowity widok na panoramę okolicy. Możemy zobaczyć w oddali ruiny XIII-wiecznego Hore Abbey, będącego ostatnim klasztorem cysterskim ukończonym przed reformacją. Wybudowany został prawdopodobnie przez budowniczych katedry.

Natomiast przed wejściem znajduje się taki sam krzyż, jak ten, który widzieliśmy na początku naszej wycieczki w Sali Kantorów. Jest to replika tamtego unikatu. Znajdziemy tutaj również dwie charakterystyczne wieże: Wieżę Środkową i Okrągłą. Ta pierwsza wsparta jest na gotyckich łukach, wyposażona w drewniane schody, którymi możemy wejść na górę.

Najwcześniejsza i najbardziej wzniosła budowla na Rock of Cashel to Okrągła Wieża obok północnego przejścia Katedry. 28-metrowa wieża jest najstarszą budowlą Rock of Cashel. Zwężający się ku górze kształt sugeruje, że może pochodzić z X w., jakkolwiek wersja oficjalna datuje ją na XII w. Liczne okienka zapewniają widok na wszystkie strony świata. Drzwi wejściowe znajdowały się pierwotnie 3,5 m nad ziemią. Wieża jest bardzo dobrze zachowana.

Na terenie wokół katedry znajdują się pozostałości rozległego cmentarza, który obejmuje wiele pięknych krzyży. Na lewo od Okrągłej Wieży możemy zobaczyć pozostałości jednego z największych krzyży w Irlandii: to tzw. Scully’s Cross. To grobowce rodziny Scully’s, którzy wcześniej byli właścicielami tych ziem, a krzyż został zbudowany w 1867 roku dla upamiętnienia całej rodziny. Był on wizytówką Rock of Cashel, niestety w roku 1976 rozpadł się na skutek uderzenia piorunem podczas burzy.

Ważnym elementem kompleksu Rock of Cashel jest także dwunastowieczna Cormac’s Chapel (Kaplica Cormaca), która uważana jest za jedną z najpiękniejszych romańskich świątyń w Irlandii. Jest to najstarszy kościół irlandzki. Pochodzi z lat 1127-1134. W jej wnętrzu znajduje się sarkofag, w którym rzekomo został pochowany jeden z najsłynniejszych starożytnych władców Irlandii Cormac Mac Airt. Sześć rzędów filarów tworzy portyk przykryty dachem. Na zwieńczeniach łuków zobaczyć można ludzkie głowy, zwierzęta, żłobienia, woluty i kapitele. Na ścianie na wprost wejścia znajdują się potrójne arkady z dużym okrągłym oknem, będącym niegdyś źródłem światła dla całej kaplicy. W przeszłości wnętrze było pomalowane na żywe kolory, czego resztki widać jeszcze nad ołtarzem i arkadami. Na koniec zostało nam do obejrzenia Dormitorium: wspólna sypialnia mnichów, służąca również jako jadalnia. Za ścianą mieściła się kuchnia dla kantorów, dzisiaj również wiernie odrestaurowana.

Rock of Cashel jest imponujący zarówno z zewnątrz jak i wewnątrz. Ma swój własny, niepowtarzalny i oryginalny charakter i jest jednym z najbardziej niezwykłych zbiorów sztuki celtyckiej i średniowiecznej architektury, które można znaleźć w Europie. Miejsce jest wspaniale zagospodarowana turystycznie. Jako mieszkanka Carlow zazdroszczę Hrabstwu Tipperary tak legendarnej, wspaniałej atrakcji.

Małgorzata Gajzler / My Carlow 

Dodaj komentarz

Twój email nie będzie opublikowany.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.