Każdy ma jakiegoś bzika…

W języku niemieckim określeń używanych w znaczeniu mieć fioła, mieć bzika, być szalonym, mieć nie po kolei w głowie itp. jest na pęczki, zwłaszcza w języku potocznym. Niektóre z nich są śmieszne, niektóre mogą być jednak niezrozumiałe. Wybrałam dla Was dzisiaj tylko kilka przykładów. Są to frazeologizmy, a te świetnie oddają obraz świata zawarty w języku danego narodu.

Nie mieć wszystkich filiżanek w szafie?

nie mieć wszystkich filiżanek w szafie

Zacznę od mojego ulubionego zwrotu, którego używa się, kiedy ktoś ma szmergla: nicht alle Tassen im Schrank haben du hast nicht alle Tassen im Schrank. Oczywiście frazeologizmów nie należy tłumaczyć dosłownie, bo są wtedy bez sensu, ale gdyby jednak ktoś się o to pokusił, to otrzymałby taki rezultat: nie mieć wszystkich filiżanek w szafienie masz wszystkich filiżanek w szafie… Bardzo plastycznie, prawda? Ale to nie do końca tak. Osoby niemieckojęzyczne wiedzą, że niemieckie słowo Tasse odpowiada polskiej filiżance (moje ulubione polskie słowo, ale to już inna historia). Dlatego może tu dojść do pomyłki, gdyż w tym niemieckim wyrażeniu przy wyrazie Tasse chodzi nie o filiżanki, ale o rozsądek/rozum. Tassefiliżanka i Tasserozum/rozsądek to homonimy. W drugim znaczeniu używa się tego wyrazu właściwie tylko w tym właśnie frazeologizmie. A jest to prawdopodobnie jidyszyzm (od słowa toshia – rozum). Tak czy inaczej teraz przekład dosłowny zwrotu ma jeszcze mniej sensu….

Poluzowana śrubka?

mieć poluzowaną śrubkę frazeologizm

Jeśli sądzimy, że ktoś ma nie po kolei w głowie, możemy również powiedzieć, że ma poluzowaną śrubęeine Schraube locker haben albo dosł. ma szkody w dachueinen Dachschaden haben, co jednak po polsku lepiej oddać za pomocą frazeologizmu: mieć nierówno pod sufitem. W sumie różnica jest niewielka: u Niemców dach, u nas sufit.

Inne określenia na mieć fioła/bzika to einen/eine Vogel/Knall/Meise haben, czyli dosł. mieć ptaka/huk/sikorkę…. – i wierzcie mi, nie wyczerpują one repertuaru.

A jak jest w językach, którymi się posługujecie? Znacie jakieś podobne określenia?

Matti /Niemcy/ Obieżyświatka

Share:
  • się uśmiałam 🙂

  • Tina Papajewski

    U nas się najczęsciej mówi o kimś takim, że ‚ist nicht ganz dicht!’, dosłownie nie jest całkiem szczelny( w sensie coś tam przecieka, hahahah)