SMAKI ŚWIATAŚWIĘTA

BUCHE DE NOEL CZYLI ŚWIĘTA PO FRANCUSKU

Bûche de Noël czyli bożonarodzeniowe polano jest chyba najbardziej klasycznym świątecznym wypiekiem we Francji. Wywodzi się ze starszego niż choinka (niektóre źródła mówią i o 2500 r p.n.e.!) zwyczaju palenia polan, by uhonorować słońce, gdy w okresie świątecznym jest go na niebie najmniej z całego roku. Popioły zachowywano, by używać ich jako talizmanu, chroniącymi przed wszelkimi nieszczęściami. W porównaniu z tą tradycją, sam wypiek jest relatywnie młody – po raz pierwszy powstał w połowie XIX wieku. Nie wiadomo, kto pierwszy ...
SŁOWNICZEKŚWIĘTA

SZWEDZKI SŁOWNICZEK ŚWIĄTECZNY

Grzaniec glögg to bardzo popularny napój podczas okresu zimowego w Szwecji. Nazwa glögg pochodzi od glödga, dawniej podgrzewać. W Skandynawi grzane korzenne wino pije się od XVI wieku, natomiast tradycja picia go w okresie świątecznym rozpoczęła się później, wraz z rozpoczęciem masowej produkcji wina w wersji bożonarodzeniowej, julglögg. Julklapp, ze szwedzkiego świąteczne pukanie, oznacza prezent świąteczny. Tą dziwną nazwę zawdzięcza koziołkowi, który dawniej (jeszcze przed Mikołajem zwanym Tomte) roznosił prezenty. W mroku zimowej nocy skradał się do domostw, pukał rogami ...
ŚWIĘTA

ŚWIĘTA PO SZWAJCARSKU

Jak Szwajcarzy obchodzą Boże Narodzenie? Rodzinnie, „na bogato”, z akcentem na celebrację okresu przedświątecznego. Już pod koniec września w większych marketach można dopatrzyć się choinek i mikołajów. Świętowanie na dobre rozpoczyna się z nadejściem grudnia. W tym czasie otwierane są jarmarki bożonarodzeniowe, na których można znaleźć niemal wszystko: tradycyjne i zagraniczne wyroby, ozdoby świąteczne, słodkości, regionalne potrawy i oczywiście Glühwein – grzane wino z przyprawami. W samym Zurychu mieści się kilka większych jarmarków. W hali dworca głównego co roku otwierany ...
CIEKAWOSTKINOWEŚWIĘTA

LUCIADAGEN CZYLI DZIEŃ ŚW. ŁUCJI W NORWEGII

Luciadagen, czyli Dzień Świętej Łucji, obchodzony jest w Norwegii 13 grudnia ku czci sycylijskiej świętej, która, według legendy, zginęła męczeńską śmiercią w okresie prześladowań chrześcijan w Cesarstwie Rzymskim na początku IV wieku. Dla większości Norwegów jest ono nieodłącznym elementem przygotowań do Świąt Bożego Narodzenia. Jak większość współczesnych świąt, także Dzień Świętej Łucji wyrósł na dawnych pogańskich tradycjach. W krajach skandynawskich stara wiara zmieszała się z nową – chrześcijaństwem i w ten oto sposób święto to połączyło się z dawnymi staronordyckim ...
CIEKAWOSTKIŚWIĘTA

ŚWIĘTOWANIE W GRUZJI

Opowieść o gruzińskim okresie bożonarodzeniowo-noworocznym trzeba zacząć od tego, że zimowe świętowanie trwa tam właściwie miesiąc. Skąd taki rozmach? Złożyło się na niego kilka przyczyn – z jednej strony Gruzja świętuje Boże Narodzenie i Nowy Rok według kalendarza prawosławnego, a więc w styczniu, z drugiej strony z czasów ZSRR zachował się zwyczaj intensywnych obchodów „światowego” Nowego Roku, a jeszcze do tego wszystkiego szkoda by było tracić „europejskie” grudniowe święta intensywnie promowane w mediach. W praktyce “nasze” Boże Narodzenie przypadające w ...
NOWESMAKI ŚWIATAŚWIĘTA

TRZYNAŚCIE ŚWIĄTECZNYCH PROWANSALSKICH DESERÓW

Prowansalskie Święta Bożego Narodzenia to cudowne przeplatanie się lokalnych tradycji z biblijnymi. Jedną z najbardziej znanych świątecznych tradycji jest podanie trzynastu deserów. Po zaserwowaniu desery pozostają na stole przez trzy kolejne dni, aby każdy z domowników oraz gości miał szansę na spróbowanie. Dzielenie się nimi w ten sposób ma przynieść gospodarzom fortunę w nadchodzącym roku. Liczba trzynaście reprezentuje Jezusa oraz dwunastu Apostołów, którzy dzielili z nim ostatnią wieczerzę, jednakże same desery mają również inną symbolikę – biały nugat, zawierający w ...
ŚWIĘTA

BOŻE NARODZENIE W RPA

Myśląc o Bożym Narodzeniu, przychodzi nam na myśl stajenka ze żłobkiem i maleńkim owiniętym pieluszką dzieciątkiem w środku. Rozczulamy się nad zmarzniętym bez ciepłej pierzynki maleństwem i w ogóle nie przychodzi nam do głowy, że w klimacie, w którym się urodził, tych ciepłych pieleszy nasz Jezusek mógł nie potrzebować. Przyzwyczajeni do drzew otulonych śniegiem i choinki ze świecidełkami nie myślimy, że można INACZEJ. No bo jak to, święta bez choinki? Przecież nawet bez śniegu jest już kiepsko i nie tak… ...
SŁOWNICZEKŚWIĘTA

JOULU – FIŃSKIE BOŻE NARODZENIE

Fińska nazwa Bożego Narodzenia – Joulu pochodzi od starogermańskiego słowa określającego święto obchodzone w dzień przesilenia zimowego. Podobne w brzmieniu nazwy znajdziemy w językach skandynawskich (Jul) i to zapewne przez podległość Królestwu Szwecji, nazwa ta została zaadaptowana do języka fińskiego. Nawet cały miesiąc, w którym przypada Boże Narodzenie, ma słowo joulu w nazwie – grudzień – fin. joulukuu, w dosłownym tłumaczeniu – miesiąc joulu. Słowo joulu występuje w połączeniu z wieloma potrawami, tradycjami, związanymi ze świętami, sami zobaczcie: joulukuusi – ...
MY POLKISTYL POLKI

BLIŻEJ POLKI – ANIA O`CONNOR

Mam na imię Ania, na karku czterdzieści trzy lata, mieszkam w Stanach i czasem wydaje mi się, że dopiero zaczynam siebie odkrywać. Zachłysnęłam się medytacją, ajurwedą i zdrowym odżywianiem i od prawie roku nie mogę tego zachłystu odkaszlnąć. Zdrowe odżywianie ratuje moją rodzinę przed chorobami, joga i medytacja stały się moim powrotem do wnętrza siebie, otworzyły mi umysł i stały się narzędziem do ustawiania siebie samej w stosunku do reszty świata. Jestem trochę inna, trochę spokojniejsza, trochę bardziej wierzę, trochę ...
MY POLKIŚWIĘTA

GWIAZDKA W KENII

Nie mamy klimatyzacji, bo jestem astmatykiem i uczuleniowcem, więc siedzę pod wiatrakiem zawieszonym na suficie i włączonym na maksymalne obroty. Czytam książkę. Oblewa mnie pot przy przewracaniu kartek. Od kilku dni upał jest nie do zniesienia, funkcjonuję tylko rano i wieczorem, w ciągu dnia nie mam siły się ruszać. Będzie coraz goręcej, ale spadnie wilgotność. Europa właśnie przeszła na czas zimowy, w polskich górach spadł pierwszy śnieg, zbliża się wieczór i zaczyna się pora duchów. Zaraz po Halloween zaczną się ...
MY POLKINOWEŚWIĘTA

ŚWIĘTA, KTÓRYCH NIE MA

Grudzień i nadchodzące święta Bożego Narodzenia są dla mnie i wielu innych Polaków na Tajwanie przygnębiającym okresem. Mieszkam na tej wyspie już od 16 lat i nadal nie przywykłam do braku Świąt. Wstępując do sklepów, małych i dużych, mogłoby się wydawać, że Święta na Tajwanie są obchodzone z wielką pompą, że w każdym domu rozświetlone, kolorowe choinki uginają się pod ciężarem bombek i ozdób, a pod choinkami piętrzą się prezenty od św. Mikołaja czy też Gwiazdora. W sklepach z roku ...
ŚWIĘTA

RÉVEILLON DE NOËL – FRANCUSKA WIGILIA

Od ponad dwóch lat mieszkam na stałe we Francji i miałam okazję uczestniczyć we francuskich uroczystościach wigilijnych, które z polskimi mają bardzo mało wspólnego. Francuska kolacja wigilijna, czyli Réveillon de Noël, w przeciwieństwie do polskiej, nie jest posiłkiem, podczas którego nie spożywa się potraw mięsnych. Wręcz przeciwnie! Świętuje się przy stole uginającym sie od najdroższych francuskich specjałów i win. We Francji nie ma tradycji dzielenia się opłatkiem czy wkładania sianka pod obrus. Różne są oczywiście tradycje w zależności od regionu, ...